Năm 2010 các tổ chức khoa học công nghệ phải tự túc

Chậm nhất đến tháng 12/2009, các đơn vị nghiên cứu ứng dụng công lập phải chuyển thành tổ chức khoa học tự trang trải kinh phí hoặc doanh nghiệp khoa học công nghệ, nếu không sẽ bị sát nhập hoặc giải thể.

Đây là nội dung của Nghị định 115 được Chính phủ thông qua hôm 5/9. Nghị định ra đời buộc các đơn vị nghiên cứu khoa học phải năng động hơn để tìm đầu ra cho sản phẩm chất xám của mình. Theo hình thức tự trang trải kinh phí, đơn vị sẽ được tự chủ “một phần”, nghĩa là có sản xuất kinh doanh song về mặt chi tiêu lại theo quy định của ngân sách Nhà nước (chẳng hạn lương không quá vượt 2-3 lần mức tối thiểu). Còn theo hình thức doanh nghiệp, đơn vị sẽ được tự chủ hoàn toàn, có chế độ tài chính như một doanh nghiệp, không bị hạn chế thu, chi.

Cũng theo Nghị định, từ 2010 trở đi, chỉ có một số ít các tổ chức khoa học công nghệ được Nhà nước bao cấp hoàn toàn. Đó là những viện nghiên cứu cơ bản (như Viện Toán học, Viện nghiên cứu trái đất... và các đơn vị trực thuộc khác của Viện khoa học Việt Nam, Viện khoa học xã hội Việt Nam, các viện chính sách chiến lược). Sản phẩm của các đơn vị này nhằm làm phong phú thêm kho kiến thức cơ bản, tăng cường tiềm lực khoa học quốc gia, nâng cao dân trí.

Thứ trưởng Bộ khoa học và Công nghệ Bùi Mạnh Hải cho biết, thực tế hiện nay đã có nhiều cơ sở nghiên cứu ứng dụng tự túc được hoàn toàn kinh phí. Chủ yếu là các trung tâm kiểm định, kiểm ngiệm chất lượng, và một số viện thuộc các Bộ Xây dựng, Thương mại, Công nghiệp…, như Viện máy công nghiệp, Viện Mỏ, Viện nghiên cứu Ngô. Tuy nhiên, số đơn vị như vậy không nhiều. Ông Hải nhận định, khi quy chế tự chủ ra đời Nhà nước sẽ tập trung đầu tư được cho những viện nghiên cứu cơ bản, giúp họ yên tâm cải tiến chất lượng và tập trung vào các nghiên cứu cơ bản có định hướng ứng dụng.

Thời gian tới, Bộ Khoa học Công nghệ sẽ phối hợp với các bộ liên quan để phân loại các tổ chức nghiên cứu khoa học và xây dựng thông tư hướng dẫn chuyển đổi hoạt động.