Theo kết quả điều tra của Tổ chức Y tế Thế giới, đột quỵ (tai biến mạch máu não) là một trong 10 nguyên nhân gây tử vong hàng đầu. Thời gian sau đột quỵ thường được giới chuyên môn gọi là “thời gian vàng”, nếu phát hiện và điều trị đột quỵ sớm, bệnh nhân sẽ được cứu sống và tránh để lại những di chứng nặng nề về sau. Thế nhưng những hiểu lầm về cách chữa đột quỵ được lưu truyền trong dân gian đã và đang làm lãng phí “thời gian vàng” này.

1. Khi đột quỵ chỉ cần bắt gió?

Nhiều người thường nhầm lẫn đột quỵ với trúng gió vì chúng có biểu hiện tương tự như nhức đầu, xây xẩm. Thật ra trúng gió (cảm mạo) là từ dùng để chỉ một người đột nhiên cảm lạnh, mệt mỏi, chóng mặt khi thời tiết thay đổi. Còn quá trình đột quỵ là đặc trưng bởi hiện tượng máu lên não bị gián đoạn đột ngột với hai dạng chính là nhồi máu não (tắc mạch) và chảy máu não (vỡ mạch). Nhồi máu não có thể do tắc mạch não hoặc nghẽn mạch não gây ra. Còn chảy máu não là hiện tượng máu thoát ra khỏi lòng mạch máu vào nhu mô não hoặc các tổ chức xung quanh.
Đột quỵ khác hẳn với trúng gió và nguy cơ tử vong do đột quỵ rất cao. Theo khuyến cáo của PGS-TS Vũ Anh Nhị, Chủ tịch Hội Thần kinh học TP. HCM, khi người thân có dấu hiệu đột quỵ, chúng ta tuyệt đối không nên “xoa dầu, cạo gió, bế thốc dậy” vì dễ dẫn đến bệnh nặng nề hơn. Thay vào đó, nên đặt bệnh nhân nằm nghỉ trên giường với đầu nâng cao nhẹ và nhanh chóng gọi xe cấp cứu để đưa đến bệnh viện gần nhất kịp thời cứu chữa.

Không nên bắt gió, massage khi người thân bị đột quỵ
2. Đột quỵ có thể dùng kim chích 10 đầu ngón tay?

Trên các mạng xã hội đang “truyền miệng” phương pháp phong chong dot quy bằng cách dùng kim chích vào 10 đầu ngón tay, khi máu chảy thì chỉ sau vài phút người bị đột quỵ sẽ tỉnh.
Tuy nhiên, theo ý kiến của các chuyên gia thì thông tin này không có cơ sở khoa học.
Bác sĩ Nguyễn Huy Thắng, phó khoa bệnh lý mạch máu Bệnh viện Nhân Dân 115, cho biết, khi có người thân bị đột quỵ mà sơ cứu như vậy là vô tình lấy mất đi “thời gian vàng” trong điều trị bệnh đột quỵ. Trong khi khoảng thời gian vàng này liên quan mật thiết đến tính mạng và sự phục hồi của bệnh nhân sau này vì một phút trôi qua sẽ có khoảng 1.9 triệu tế bào não của người bệnh mất đi. Khi bệnh nhân bị đột quỵ, nên nhanh chóng tìm cách đưa bệnh nhân đến bệnh viện nhanh nhất để được sự hỗ trợ điều trị từ các bác sĩ chuyên khoa.
Khi đột quỵ nên đưa bệnh nhân đến bệnh viện để điều trị kịp thời, phòng ngừa di chứng về sau
3. Đột quỵ là không thể phòng ngừa?

Suy nghĩ đột quỵ là không thể phòng ngừa, đột quỵ là chết vẫn tồn tại phổ biến trong suy nghĩ của nhiều người.
Thế nhưng, theo PGS.TS.BS CK 2 Nguyễn Văn Liệu, Phó Chủ nhiệm khoa Thần kinh, bệnh viện Bạch Mai, mặc dù diễn tiến đột ngột, nhưng kì thực đột quỵ là kết quả của quá trình không kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ và dự phòng sớm. Trong đó, yếu tố nguy cơ gốc tự do chính là “thủ phạm” thầm lặng gây nên cơn đột quỵ.
Gốc tự do là sản phẩm được sinh ra trong quá trình chuyển hóa tế bào tại não do ảnh hưởng từ các tác động tiêu cực của cuộc sống như stress, ô nhiễm môi trường, chế độ ăn uống không đều đặn…
Cụ thể, gốc tự do làm tổn thương lớp nội mạc mạch máu não, hình thành và phát triển các mảng xơ vữa và cục huyết khối. Từ đó, gây ra tắc mạch, thiếu máu não thoáng qua. Khi thời gian bị tắc kéo dài sẽ khiến tế bào thần kinh tại các vùng não không được cung cấp oxy và dưỡng chất sẽ suy yếu dần và hoại tử, dẫn đến cơn đột quỵ. Kiểm soát tốt gốc tự do, chủ động chăm sóc não, bảo vệ tế bào thần kinh và mạch máu bằng các tinh chất thiên nhiên hiện đang được đánh giá là phương pháp bền vững để dự phòng nguy cơ đột quỵ cũng như cách điều trị tai biến mạch máu não
Như Quỳnh