Chương 1

Nền âm nhạc Việt Nam thế kỉ 20 - Sự ra đời muộn màng

Mãi những năm cuối thập kỷ 30 người ta mới biết đến nền nhạc mới VN, lúc đó dưới danh nghĩa nhạc cải cách ( hoặc còn gọi là tân nhạc ). Năm 1938, những bài hát đầu tiên của VN có tác giả, được ghi âm theo cách ký âm Tây Phương xuất hiện trên tờ Thời nay ( nhưng lúc đó có khi cả vài năm, chúng đã được trình diễn trong các tư gia, phòng trà, quán rượu, rạp hát và rạp chiếu bóng và có khi trong một nhóm nhỏ..


Bây giờ lần đầu tiên ở VN xuất hiện tên tuổi những tãc giả âm nhạc mà ta thường gọi là nhạc sĩ sáng tác: các ông Nguyễn Văn Tuyên, Nguyễn Xuân Khoát, Dương Triệu Tước, Văn Chung, Thẩm Oánh, Lê Yên, Lê Thương, Hoàng Qúy, Lương Thế Phong, có bài hát, có tác giả là có trình diễn và thâu âm có xuất bản âm nhạc v..v...có báo âm nhạc: hãng đĩa Beka và đài phát thanh Pháp á, những nhà xuất bản âm nhạc tư nhân như Hương Giang, Tinh Hoa, á Châu v..v... và tờ báo âm nhạc ra đời hơi muộn mằn đó là tờ Việt nhạc của ông Thẩm Oánh. Cái thiếu duy nhất của thời ấy là thiếu một nhạc viện chính quy. Tính chất tài tử của âm nhạc VN có lẽ được hình thành ngay từ đầu chính bởi cái đặc điểm thiếu duy nhất đó.


Sự gần gũi giữa nền nhạc mới VN và thơ mới và thơ hiện đại sự hình thành nền âm nhạc mới VN cũng từa tựa như sự hình thành của thơ mới. Duy chỉ có điều khác là trước thơ mới còn có cả thơ cổ điển, còn trước nhạc mới ko có gì cả ngoai trù âm nhạc dân gian và cung đình truyền thống. Cũng bắt đầu từ những năm 30 tuy điểm xuất phát cua nhạc tuy có chậm hơn một chút nhạc mới cũng giống thơ mới là có cùng khuynh hướng lãng mạn. Những tác giả đầu tiên của nó như Lê Thương, Dương Triệu Tước, Lương Thế Phong là những tác giả lãng mạn, có thể đem họ so sánh với Phạm Huy Thông, Xuân Diệu, Huy Cận bên thơ. Nếu suy nghĩ tiếp sẽ thấy có hàng chục cái từa tựa khác. Щếu ấy thấy rằng trong quá trình phát triển của nhạc và thơ 6 thập kỉ sau này đương nhiên cả hai sẽ có nhiều nét tương đồng. Không phải chỉ có nét tương đồng mà giữa nhạc mời và thơ mới và thơ hiện đại nói chung có quan hệ rất mật thiết. Lời bài Giọt mùa thu của Lương Thế Phong có thể coi như một bài thơ mới đặc sắc. Chủ nghĩa trong ca khúc Trịnh Công Sơn trước 1975 đôi chỗ táo bạo và giá trị như một nhà thơ cách tân hiện đại. Rất dễ tìm ra những kẻ hát thơ trong số những nhạc sĩ nổi tiếng và cũng không khó tìm ra những người có bài hát nổi tiếng vốn lại là thi sỹ. Sự mật thiết này bộc lộ rõ hơn khi những năm 90 của thế kỉ này rất nhiều nhạc sỹ đã dựa hẳn vào thơ để viết bài hát. Hát thơ, phổ thơ, đồng hành với thơ là một đặc điểm nổi bật khác nữa của âm nhạc Việt Nam thế kỉ này.

Còn tiếp ... (Phần sau: Sự chi phối của dân ca)